kup 

Chia – inaczej szałwia hiszpańska (Salvia hispanica), – to jeden z podstawowych produktów spożywczych stosowanych od stuleci w Ameryce m.in. przez Azteków. W Europie doceniono ją dość późno, dopiero w 2009 roku.

Jedna łyżka nasion chia dostarcza 49 kalorii, w tym aż 3,8 mg błonnika pokarmowego. Obecne są w nich także mikroelementy: wapń, fosfor, potas, sód, cynk, miedź, żelazo oraz magez.

Nasiona chia zawierają także 15-26% białka a dominującymi aminokwasami są kwas glutaminowy oraz arginina. Nasiona chia są bezglutenowe.

Pozytywne działanie prozdrowotne nasion chia wynika przede wszystkim z zawartości tłuszczu (25-35%), którego znakomitą część stanowią kwasy wielonienasycone (około 80%). Jest to roślina o najwyższej znanej procentowej zawartości kwasu α-linolenowego (nawet 68% wszystkich kwasów tłuszczowych), z rodziny n-3 (omega-3), który jest niezbędnym nienasyconym kwasem tłuszczowym dostarczanym wyłącznie z pożywieniem.

Poza tym, że te kwasy tłuszczowe są niezbędne do funkcjonowania naszego organizmu, wykazano także ich ważną rolę w walce z chorobami układu sercowo-naczyniowego, otyłością i cukrzycą. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe pozwalają obniżyć poziom cholesterolu we krwi, spowalniają proces tworzenia się zmian miażdżycowych, wykazują działanie chroniące przed nadciśnieniem, a dzięki swojemu potencjałowi antyoksydacyjnemu mogą zapobiegać rozwojowi nowotworów, chorobom autoimmunologicznym, a także zwiększać odporność na infekcję. Ponadto mają zdolność spowalniania zmian związanych ze starzeniem się skóry, a także przeciwdziałania atopowemu zapaleniu skóry. Sprzyja temu także duża zawartość witaminy E w nasionach chia.

Co ważne, za wiele chorób posądza się także nieprawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 w diecie człowieka, który powinien wynosić od 1:1 do 4:1. W szałwii hiszpańskiej stosunek kwasów omega-6 do omega-3 wynosi 0,32:1.

Nasion chia zawierają także inne, silne, przeciwutleniacze. Są to witamina E i inne tokoferole, kwas protokatechowy, kwas galusowy, kwas p-kumarowy, a także epikatechina, rutyna i apigenina. Wszystko po to aby nasiona chia wymiatały wolne rodniki (obniża to ryzyko powstawania nowotworów i innych poważnych chorób). 

Nasiona chia zawierają 10 razy więcej kwasów omega-3 niż dziki łosoś,   15 razy większą ilość magnezu niż brokuł, 6 razy więcej wapnia niż produkty mleczne, 3 razy więcej żelaza niż szpinak i 2 razy więcej błonnika niż otręby.

Nasiona chia to potężny sprzymierzeniec w walce o poprawę ogólnej kondycji organizmu.

Przeciwwskazania do stosowania nasion chia i skutki uboczne

Nasiona mogą nasilać działanie leków nasercowych i przeciwcukrzycowych, dlatego osoby przyjmujące takie środki farmaceutyczne powinny być bardzo ostrożne, a najlepiej zapytać lekarza czy na pewno mogą je przyjmować w trakcie farmakoterapii. Ostrożność podczas spożywania nasion powinny zachować również osoby starsze, kobiety w ciąży i karmiące, dzieci, pacjenci przed zabiegami chirurgicznym (chia rozrzedzają krew), z niskim ciśnieniem krwi oraz mężczyźni będący w grupie ryzyka zachorowania na raka prostaty (niektóre badania wskazują, że duże spożycie nasion może przyspieszyć jego rozwój).

Skutki uboczne? Badania przeprowadzone w amerykańskim Instytucie do Spraw Żywności i Leków (FDA) wykazały, że nasiona chia nie powinny powodować jakichkolwiek zatruć. Uprzedza się, że u niektórych osób mogą wystąpić wzdęcia i gazy (najprawdopodobniej za sprawą dużej zawartości błonnika). U niektórych wrażliwych osób mogą pojawić się również reakcje alergiczne. Odkryto podobieństwo chia do nasion gorczycy, dlatego jeśli źle na nią reagujesz, to uważaj również z chia. Uczulenia są najprawdopodobniej spowodowane dużą zawartością protein w nasionach.

Wymienione powyżej skutki uboczne nie występują powszechnie. Dlatego przyjmuje się, że nasiona chia są bezpieczne i jeśli nie przekracza się zalecanej dawki i od czasu do czasu robi się przerwę w stosowaniu (aby uniknąć powstania efektu przyzwyczajenia), to nic złego nie powinno się dziać. 

Dzienne dawkowanie szałwii hiszpańskiej nie powinno przekraczać 15-20 g, czyli około 3 łyżeczek. Jej nasiona mają smak neutralny, więc mogą być dodatkiem do każdej potrawy. Pęcznieją, co daje szybsze uczucie sytości.

Na stronie obowiązuje zakaz kopiowania całości lub fragmentów tekstu i obrazów bez zgody autora. Zakaz ustalono zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz. U. z dnia 23 lutego 1994 r.