Substancje humusowe (huminowe) są naturalnymi związkami organicznymi powstającymi w procesie rozkładu chemicznego i biologicznego masy organicznej oraz syntetyzującej działalności mikroorganizmów. Można je podzielić na trzy główne grupy:
– kwasy huminowe
– kwasy fulwowe (fulwonowe)
– huminy (węgle humusowe).

Zakłada się, że kwasy fulwowe – brązowe kwasy huminowe – czarne kwasy huminowe i huminy tworzą ciąg rozwojowy, którego elementy różnią się wiązaniami w glebie i budową molekuł. W literaturze występują one często pod jedną nazwą – kwasy huminowe. W przyrodzie znajdują się one często w błotach leczniczych, w ziemi ornej, w nawozach organicznych, w torfie, w lignicie i w węglu brunatnym. Ze względu na przemysłowe wykorzystywanie gleby i nawożenie sztucznymi nawozami ich zawartość w glebie w ostatnich latach silnie zmalała. Dlatego aktualnie odczuwa się ich brak w odżywianiu roślin, zwierząt i ludzi. Wiąże się z tym prawdopodobnie zwiększone występowanie niektórych chorób roślin i zwierząt (choroby wywoływane przez grzyby pleśniowe, większa podatność na choroby infekcyjne…)

W gospodarce rolnej kwasy huminowe znacząco wpływają na jakość i produktywność gleby, poprawiają jej fizyczne własności, wilgotność i urodzajność (Zhang i He, 2004). Substancje humusowe są zdolne do reagowania z jonami metali, tlenkami i substancjami mineralnymi występującymi w iłach i tworzyć kompleksy rozpuszczalne i nierozpuszczalne w wodzie. Mogą one reagować ze związkami organicznymi, takimi jak: alkeny, kwasy tłuszczowe, substancje kapilarne i pestycydy (Islam, 2005). Zdolność substancji huminowych do tworzenia kompleksów chelatowych z mikroelementami i ułatwianie poboru środków odżywczych przez komórki roślinne wykorzystuje się przy kiełkowaniu i wzroście roślin (Vaško et al., 2007).

Substancje humusowe odgrywają ważną rolę przy ochronie środowiska naturalnego. Dzięki ich zdolności do adsorbowania skażeń organicznych ze środowiska, wykorzystuje się je do usuwania tych substancji skażających z wody, gleby i szlamów (Pacheco et al., 2003). Najważniejszą cechą kwasów huminowych jest ich zdolność do wiązania nierozpuszczalnych jonów metali, tlenków, wodorotlenków i wolnego ich uwalniania, kiedy wymagają tego rośliny. Na podstawie tych własności substancje humusowe odznaczają się następującym działaniem:

Wpływy fizyczne:

– fizycznie zmieniają strukturę gleby,

– zapobiegają utracie związków odżywczych w piaszczystych glebach, poprawiają wentylację w ciężkich glebach i zatrzymują wodę,

– ograniczają powstawanie pęknięć w glebie i jej erozję dzięki zdolności łączenia koloidów,

– są pomocne przy uwalnianiu związków z gleby i ich rozpadzie, a tym samym napowietrzaniu i poprawie możliwości uprawy ziemi.

Wpływy chemiczne:

– zmieniają chemiczne stałe własności gleby,

– neutralizują gleby kwasowe i zasadowe, regulują wartość pH w glebie,

– optymalizują pobieranie środków odżywczych i wody przez rośliny,

– zwiększają zdolność gleby do buforowania.

Wpływy biologiczne:

– biologicznie stymulują rośliny i aktywność mikroorganizmów,

– stymulują enzymy roślinne i zwiększają ich produkcję,

– działają jak katalizatory organiczne w wielu procesach biologicznych,

– wspomagają wzrost i rozwój korzystnych mikroorganizmów w glebie.

Wpływy ekologiczne:

– umożliwiają skuteczne i efektywne rozwiązywanie problemów środowiska naturalnego i ochrony przyrody,

– rozwinięty system korzeniowy z zawartością kwasów huminowych przeciwdziała przenikaniu azotanów i pestycydów do wód gruntowych,

– redukują problem zasolenia przy aplikacji nawozów syntetycznych rozpuszczanych w wodzie,

– są efektywną metodą w walce z erozją gleby.

Kwasy huminowe dzięki ich własnościom, uważa się za potencjalnie przydatne do detoksykacji substancji skażających środowisko naturalne. Mają też zastosowanie w produkcji roślinnej i zwierzęcej powodując zwiększenie produktywności. Szczególnie ważny jest fakt, że są to substancje naturalne, które nie obciążają środowiska naturalnego.

Substancje humusowe działają naturalnie – nic nie zabijają, nic nie niszczą – działają tak, jak to przyroda robiła przez całe tysiąclecia, aby chronić równowagę i zapewnić przeżycie wszystkich organizmów.

W produkcji roślinnej kwasy huminowe znajdują swoje zastosowanie przede wszystkim dlatego, że w istotny sposób uczestniczą w zwiększaniu urodzajności gleby, a tym samym w zwiększaniu produkcji biomasy na cele paszowe i spożywcze. Jednocześnie zwiększają zawartość środków pokarmowych i obniżają poziom substancji toksycznych w roślinach.

Nawozy na bazie kwasów huminowych:

 Apol-Humus   

Kwasy huminowe a ludzki organizm – przeczytaj
Na stronie obowiązuje zakaz kopiowania całości lub fragmentów tekstu i obrazów bez zgody autora. Zakaz ustalono zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz. U. z dnia 23 lutego 1994 r.